Szukaj zwierz─ůt alfabetycznie: a| b| c| d| e| f| g| h| i| j| k| l| m| n| o| p| q| r| s| t| u| v| w| x| y| z|
Charakterystyka Kumak g├│rski

Kumak górski (Bombina variegata) – gatunek p┼éaza z rodziny kumakowatych, blisko spokrewnionego z kumakiem nizinnym.

Opis

Drobny p┼éaz o d┼éugo┼Ťci cia┼éa do 6 cm i masie do 6 g, wygl─ůdem zewn─Ötrznym przypominaj─ůcy niewielk─ů ropuch─Ö. G┼éow─Ö ma p┼éask─ů, ma┼é─ů, pysk zako┼äczony okr─ůg┼éo, oczy ma┼ée, przesuni─Öte do ty┼éu g┼éowy. Ca┼ée cia┼éo silnie sp┼éaszczone. Brak b┼éon b─Öbenkowych i gruczo┼éów przyusznych. Ko┼äczyny tylne umi─Ö┼Ťnione lepiej, ni┼╝ u kumaka nizinnego, b┼éony p┼éawne dobrze rozwini─Öte. Skóra na grzbiecie pokryta du┼╝ymi gruczo┼éami jadowymi i ┼Ťluzowymi, ubarwiona na kolor br─ůzowo-oliwkowy lub szary. Pomi─Ödzy tymi barwami wyst─Öpuje u ró┼╝nych osobników szereg barw po┼Ťrednich, co zwi─ůzane jest z ró┼╝nym ┼Ťrodowiskiem ich ┼╝ycia. Ubarwienie brzucha jest wa┼╝n─ů cech─ů gatunkow─ů, umo┼╝liwiaj─ůc─ů rozró┼╝nienie kumaka nizinnego od bardzo do niego podobnego kumaka górskiego – u kumaka górskiego brzuch jest ciemnopopielaty, pokryty ┼╝ó┼étymi zlewaj─ůcymi si─Ö plamami w odcieniu cytrynowym. Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e wyst─Öpuje wiele form po┼Ťrednich, o nietypowym ubarwieniu – na obszarze, gdzie wyst─Öpuj─ů oba gatunki cz─Östo dochodzi do powstawania miesza┼äców mi─Ödzygatunkowych. Skóra kumaka, nawet przy niewielkim podra┼╝nieniu wydziela g─Östy, pieni─ůcy si─Ö ┼Ťluz. Jad w nim zawarty jest truj─ůcy dla zwierz─ůt i cz┼éowieka.

Wyst─Öpowanie

Wyst─Öpuje w ┼Ürodkowej i Zachodniej Europie oraz na Ba┼ékanach. W Polsce w Karpatach i wschodnich Sudetach. Przewa┼╝nie powy┼╝ej 300 m n.p.m. Jego pionowy zasi─Ög wynosi 1700 m n.p.m. W Tatrach wyst─Öpuje np. w niektórych stawach na Dolinie G─ůsienicowej. Na obszarze swojego wyst─Öpowania jest do┼Ť─ç pospolity.

Biotop

Jest silnie zwi─ůzany ze ┼Ťrodowiskiem wodnym. Spotka─ç go mo┼╝na nie tylko w du┼╝ych stawach i jeziorach, ale równie┼╝ w bardzo ma┼éych, okresowo wysychaj─ůcych ka┼éu┼╝ach pochodz─ůcych z deszczu i koleinach polnych dróg. Nie gardzi tak┼╝e silnie zanieczyszczonymi stawami, rowami, w których p┼éyn─ů ┼Ťcieki z gospodarstw domowych i gnojówka. Ca┼ée niemal aktywne ┼╝ycie sp─Ödza w ró┼╝nego rodzaju zbiornikach wody stoj─ůcej. Na l─ůdzie spotka─ç go mo┼╝na jedynie w czasie deszczu, gdy odbywa w─Ödrówki w poszukiwaniu zbiornika wodnego.

BombinaVariegataJuv.jpg

Tryb ┼╝ycia

Jest gatunkiem ciep┼éolubnym. Zarówno w czasie godów, jak i poza nimi, jest aktywny przez ca┼é─ů dob─Ö. ┼╗ywi si─Ö stawonogami wodnymi i l─ůdowymi. Czasami zdarza si─Ö, ┼╝e napotkany na l─ůdzie i wystraszony kumak wygina pa┼é─ůkowato grzbiet, unosi ko┼äczyny tylne a przednimi zakrywa oczy prezentuj─ůc odstraszaj─ůce ubarwienie na ich spodniej stronie. Ten specyficzny rodzaj zachowania nosi nazw─Ö odruchu kumaka (refleksu kumaka). Dla wielu drapie┼╝ników jest to sygna┼é jadowito┼Ťci i daj─ů kumakowi spokój. Jesieni─ů, we wrze┼Ťniu lub pa┼║dzierniku, opuszcza zbiorniki wodne, wychodzi na l─ůd, zagrzebuje si─Ö w ró┼╝nego rodzaju kryjówkach ziemnych i zapada w sen zimowy.

Gody

Dymorfizm p┼éciowy s┼éabo wykszta┼écony. Samca mo┼╝na odró┼╝ni─ç zewn─Ötrznie od samicy tylko w okresie godowym. Posiada on wtedy modzele godowe, ma wi─Öksze brodawki skórne i lepiej rozwini─Öte b┼éony p┼éawne. Nie posiada jednak rezonatorów i dlatego jego g┼éos w czasie godów nie jest tak silny, jak u kumaka nizinnego. Po spotkaniu samicy obejmuje j─ů bardzo silnym uchwytem przednich ko┼äczyn, co nosi nazw─Ö ampleksus. Poniewa┼╝ jest to odruch bezwarunkowy, b─Öd─ůcy reakcj─ů na podra┼╝nienie skóry brzucha, zdarza si─Ö widzie─ç samce kumaka w ampleksusie nie tylko z samicami w┼éasnego gatunku, ale i innych gatunków, lub nawet z przedmiotami. Normalnie ampleksus trwa a┼╝ do z┼éo┼╝enia jaj przez samic─Ö. Zap┼éodnienie jest zewn─Ötrzne – podczas sk┼éadania przez samic─Ö jaj, samiec wypuszcza do wody plemniki. Okres godowy trwa do┼Ť─ç d┼éugo, bo ok. 5 miesi─Öcy.

Rozród

Jest w du┼╝ym stopniu uzale┼╝niony od temperatury i opadów. Samica nie sk┼éada jaj jednorazowo, lecz w partiach, g┼éównie podczas deszczu i to tylko wtedy, gdy temperatura wody wynosi co najmniej kilkana┼Ťcie stopni Celsjusza. Z tego powodu sk┼éada jaja pó┼║niej, ni┼╝ inne nasze p┼éazy (zwykle dopiero w maju). W jednej partii jest od 2 do 80 jaj, przyklejonych do ro┼Ťlinno┼Ťci wodnej. kijanki wyl─Ögaj─ů si─Ö z jaj po ok. 10 – 12 dniach. P┼éywaj─ů w wodzie za pomoc─ů ogona wyposa┼╝onego w p┼éetw─Ö ogonow─ů. Oddychaj─ů pocz─ůtkowo skrzelami zewn─Ötrznymi, które w pó┼║niejszym rozwoju przekszta┼écaj─ů si─Ö w skrzela wewn─Ötrzne. W miar─Ö rozwoju nie tylko powi─Öksza si─Ö wielko┼Ť─ç kijanki, ale i ró┼╝nicuje si─Ö budowa jej cia┼éa, wyrastaj─ů jej ko┼äczyny przednie i tylne. Na pewien czas przed przeobra┼╝eniem kijanka przestaje rosn─ů─ç. Przeobra┼╝enie w posta─ç doros┼é─ů nast─Öpuje zwykle od lipca do wrze┼Ťnia (zale┼╝nie od warunków, szczególnie temperatury wody i zasobno┼Ťci pokarmu). Kijanki pochodz─ůce z jaj z┼éo┼╝onych pó┼║no, które do pa┼║dziernika nie zd─ů┼╝y┼éy si─Ö jeszcze przeobrazi─ç, przewa┼╝nie gin─ů.

Ochrona

W Polsce podlega ┼Ťcis┼éej ochronie.

Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierz─Öta
Typ strunowce
Podtyp kr─Ögowce
Gromada płazy
Rz─ůd p┼éazy bezogonowe
Podrz─ůd Neobatrachia
Rodzina kumakowate
Rodzaj Bombina
Gatunek kumak górski
Nazwa systematyczna
Bombina variegata
(Linnaeus, 1758)
Kategoria zagro┼╝enia (CzKGZ)
Status iucn3.1 LC pl.svg
najmniejszej troski
Zasi─Ög wyst─Öpowania
Bombina variegata dis.png
Kolor zielony – wyst─Öpowanie kumaka górskiego, niebieski – Bombina pachypus
Zobacz też inne Płazy (amphibia):
strona główna| zwierzęta| ogrody zoologiczne w Polsce| parki krajobrazowe w Polsce| przepisy| humor| kontakt