Szukaj zwierz─ůt alfabetycznie: a| b| c| d| e| f| g| h| i| j| k| l| m| n| o| p| q| r| s| t| u| v| w| x| y| z|
Charakterystyka Kumak nizinny
Kumak nizinny (Bombina bombina) – gatunek p┼éaza z rodziny kumakowatych, blisko spokrewnionego z kumakiem górskim.


Opis

D┼éugo┼Ť─ç cia┼éa do 6 cm, masa cia┼éa do 6 g. Jest to p┼éaz o drobnej budowie cia┼éa, wygl─ůdem zewn─Ötrznym bardziej przypomina miniaturow─ů ropuch─Ö, ni┼╝ ┼╝ab─Ö. G┼éow─Ö ma p┼éask─ů, ma┼é─ů, pysk zako┼äczony okr─ůg┼éo, ca┼ée cia┼éo silnie sp┼éaszczone. Oczy ma┼ée, przesuni─Öte do ty┼éu g┼éowy. Brak b┼éon b─Öbenkowych i gruczo┼éów przyusznych. Ko┼äczyny tylne s┼éabo umi─Ö┼Ťnione, b┼éony p┼éywne s┼éabo rozwini─Öte. Skóra na grzbiecie cia┼éa pokryta du┼╝ymi gruczo┼éami jadowymi i ┼Ťluzowymi. Grzbiet cia┼éa ubarwiony na kolor br─ůzowo-oliwkowy lub szary. Pomi─Ödzy tymi barwami wyst─Öpuje u ró┼╝nych osobników szereg barw po┼Ťrednich, co zwi─ůzane jest z ró┼╝nym ┼Ťrodowiskiem ich ┼╝ycia. Bardzo natomiast charakterystyczne jest ubarwienie brzucha. Jest ono wa┼╝n─ů cech─ů gatunkow─ů, umo┼╝liwiaj─ůc─ů rozró┼╝nienie kumaka nizinnego od bardzo do niego podobnego kumaka górskiego. Mianowicie u kumaka nizinnego brzuch cia┼éa pokryty jest jaskrawo czerwonymi plamami o charakterystycznym kszta┼écie, na mniej lub bardziej popielatym tle. Na tle tym oprócz wydatnych czerwonych plam wyst─Öpuj─ů jeszcze inne, niewielkie plamki bia┼éego koloru, szczególnie na bokach cia┼éa. Skóra kumaka, nawet przy niewielkim podra┼╝nieniu wydziela g─Östy, pieni─ůcy si─Ö ┼Ťluz. Jad w nim zawarty jest truj─ůcy dla zwierz─ůt i cz┼éowieka, a nawet dla samego kumaka.

Wyst─Öpowanie

Wyst─Öpuje na obszarze obejmuj─ůcym Europ─Ö ┼Ürodkow─ů i Wschodni─ů, a┼╝ po Ural. Na pó┼énocy granica jego zasi─Ögu si─Öga po┼éudniowych ko┼äców Pó┼éwyspu Skandynawskiego. W Polsce wyst─Öpuje na ca┼éym ni┼╝u. Jest pospolity, nigdzie jednak nie wyst─Öpuje w du┼╝ych skupiskach. Granica jego pionowego zasi─Ögu wynosi 400 m n.p.m.

Biotop

Jest p┼éazem typowo wodnym. Ca┼ée ┼╝ycie sp─Ödza w wodzie. Na l─ůdzie spotka─ç go mo┼╝na jedynie wtedy, gdy wyschnie zbiornik wodny, w którym przebywa┼é. Wówczas podejmuje w─Ödrówk─Ö w poszukiwaniu nast─Öpnego zbiornika. Nie szuka jednak zbiornika du┼╝ego, zadowala si─Ö ka┼╝dym pierwszym, jaki znajdzie. Tak wi─Öc kumaka spotka─ç mo┼╝na nie tylko w du┼╝ych stawach i jeziorach, ale równie┼╝ w bardzo ma┼éych zbiornikach wodnych, nawet w okresowych, szybko wysychaj─ůcych ka┼éu┼╝ach i koleinach dróg polnych. Je┼Ťli ju┼╝ znajdzie zbiornik wodny, przebywa w nim ca┼éymi latami. W tych samych zbiornikach, gdzie ┼╝yje, odbywa te┼╝ gody.

Bombina bombina

Tryb ┼╝ycia

Jest aktywny zarówno w dzie┼ä, jak i w nocy. Czasami zdarza si─Ö, ┼╝e napotkany na l─ůdzie i wystraszony kumak odwraca si─Ö na brzuch i nieruchomieje, prezentuj─ůc odstraszaj─ůce ubarwienie brzucha. Jest to jego zachowanie obronne. Dla wielu drapie┼╝ników jest to sygna┼é jadowito┼Ťci i daj─ů kumakowi spokój. Od┼╝ywia si─Ö g┼éównie larwami i postaciami doros┼éymi owadów wodnych, paj─ůków i skorupiaków. Jesieni─ů, gdy temperatura wody spadnie poni┼╝ej ok. 10 stopni Celsjusza, kumaki opuszczaj─ů zbiorniki wodne i wychodz─ů na l─ůd w poszukiwaniu miejsca na zimowanie. Na sen zimowy wybieraj─ů nory ziemne, gdzie zimuj─ů na g┼é─Öboko┼Ťci ok. 50 cm, zwykle gromadnie, cz─Östo wspólnie z ropuchami i traszkami.

Gody

Ró┼╝nice pomi─Ödzy samic─ů i samcem (dymorfizm p┼éciowy) s─ů niewielkie. G┼éówn─ů cech─ů odró┼╝niaj─ůc─ů samca jest obecno┼Ť─ç du┼╝ych pecherzy powietrznych (rezonatorów), umo┼╝liwiaj─ůcych mu w okresie godowym wydawanie dono┼Ťnych d┼║wi─Öków. Ponadto samce posiadaj─ů ciemnobr─ůzowe lub czarne modzele na przy┼Ťrodkowych powierzchniach przedramienia oraz pierwszych i i drugich palcach przedniej ko┼äczyny. Modzele te s┼éu┼╝─ů do przytrzymywania samicy podczas ampleksus. Samiec ma te┼╝ wi─Öksze brodawki skórne i lepiej umi─Ö┼Ťnione ko┼äczyny przednie. Kumak nizinny gody rozpoczyna do┼Ť─ç pó┼║no, przewa┼╝nie na pocz─ůtku kwietnia, gdy woda podgrzeje si─Ö przynajmniej do 10 stopni Celsjusza. Okres godowy nasila si─Ö po intensywnych opadach deszczu i mo┼╝e trwa─ç czasami nawet do ko┼äca sierpnia. Podczas godów samiec wydaje dono┼Ťne d┼║wi─Öki "kum, kum", zwane popularnie "kumkaniem". Po spotkaniu samicy obejmuje j─ů bardzo silnym uchwytem przednich ko┼äczyn, co nosi nazw─Ö ampleksus. Poniewa┼╝ jest to odruch bezwarunkowy, b─Öd─ůcy reakcj─ů na podra┼╝nienie skóry brzucha, zdarza si─Ö widzie─ç samce kumaka w ampleksus nie tylko z samicami w┼éasnego gatunku, ale i innych gatunków, z samcami, lub nawet z przedmiotami. Samica mo┼╝e przyst─ůpi─ç do rozrodu kilkakrotnie w ci─ůgu roku z ró┼╝nymi samcami. Normalnie ampleksus trwa a┼╝ do z┼éo┼╝enia jaj przez samic─Ö. Podczas sk┼éadania jaj przez samic─Ö, samiec wypuszcza do wody plemniki, tak wi─Öc zap┼éodnienie jest zewn─Ötrzne.

Rozród

Zarówno gody, jak i rozwój jaj, zwanych skrzekiem i kijanek odbywa si─Ö w wodzie. Samice produkuj─ů i wydalaj─ů do wody jaja stopniowo, partiami. Jaja te, w liczbie 2–80, przyklejane s─ů do p─Ödów ro┼Ťlin wodnych. Sk┼éadanie jaj odbywa si─Ö przewa┼╝nie noc─ů. Kijanka wyl─Öga si─Ö ze skrzeku po ok. 4–10 dniach. P┼éywa w wodzie za pomoc─ů ogona wyposa┼╝onego w p┼éetw─Ö ogonow─ů. Oddycha pocz─ůtkowo skrzelami zewn─Ötrznymi, które jeszcze we wczesnych fazach rozwoju przekszta┼écaj─ů si─Ö w skrzela wewn─Ötrzne. W miar─Ö rozwoju nie tylko powi─Öksza si─Ö wielko┼Ť─ç kijanki, ale i ró┼╝nicuje si─Ö budowa jej cia┼éa, wyrastaj─ů jej ko┼äczyny przednie i tylne. Na pewien czas przed przeobra┼╝eniem kijanka przestaje rosn─ů─ç. Przeobra┼╝enie w posta─ç doros┼é─ů nast─Öpuje zwykle od lipca do pa┼║dziernika (zale┼╝nie od warunków, szczególnie temperatury wody i zasobno┼Ťci pokarmu). Po przeobra┼╝eniu m┼éode kumaki pozostaj─ů zwykle w tym samym zbiorniku wodnym, a┼╝ do zimowania.

Ochrona

W Polsce podlega ┼Ťcis┼éej ochronie gatunkowej.

Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierz─Öta
Typ strunowce
Podtyp kr─Ögowce
Gromada płazy
Rz─ůd p┼éazy bezogonowe
Podrz─ůd Neobatrachia
Rodzina kumakowate
Rodzaj Bombina
Gatunek kumak nizinny
Nazwa systematyczna
Bombina bombina
(Linnaeus, 1761)
Kategoria zagro┼╝enia (CzKGZ)
Status iucn3.1 LC pl.svg
najmniejszej troski
Zobacz też inne Płazy (amphibia):
strona główna| zwierzęta| ogrody zoologiczne w Polsce| parki krajobrazowe w Polsce| przepisy| humor| kontakt