Szukaj zwierz─ůt alfabetycznie: a| b| c| d| e| f| g| h| i| j| k| l| m| n| o| p| q| r| s| t| u| v| w| x| y| z|
Charakterystyka Traszka g├│rska

Traszka górska (Triturus alpestris) – gatunek p┼éaza z rodziny salamandrowatych.

Opis

Osi─ůga maksymaln─ů d┼éugo┼Ť─ç cia┼éa: 12 cm (samica) 10 cm (samiec). Jej skóra posiada gruczo┼éy, jest wyra┼║nie ziarnista. Podczas przebywania w wodzie jest g┼éadka w dotyku, podczas przebywania na l─ůdzie jest lekko chropowata. Na grzbiecie cia┼éa brak gruczo┼éowatych kraw─Ödzi. Tu┼éów jest cylindrycznie wyd┼éu┼╝ony, u samców bardziej wysmuk┼éy. Ogon sp┼éaszczony po bokach, niski, z ty┼éu ostro zako┼äczony i wyra┼║nie krótszy od reszty cia┼éa. Zwykle samice maj─ů nieco d┼éu┼╝szy ogon ni┼╝ samce. U samca w okresie godowym brak niciowatego zako┼äczenia ogona. G┼éowa p┼éaska i szeroka, na powierzchni grzbietowej g┼éadka, pysk zaokr─ůglony. Dobrze zaznaczone przew─Ö┼╝enie szyjne. Gruczo┼éy przyuszne prawie niewidoczne. Oczy s┼éabo wystaj─ůce, ma┼ée. Ich okr─ůg┼ée ┼║renice maj─ů z┼éociste t─Öczówki. Szcz─Öka i ┼╝uchwa uz─Öbiona. Pasma z─Öbów podniebiennych z przodu zbli┼╝one do siebie ko┼äcami, z ty┼éu szeroko rozstawione. Fa┼éd podgardzielowy s┼éabo wykszta┼écony. J─Özyk o puszkowatym kszta┼écie, okr─ůg┼éy. Krótkie ko┼äczyny s─ů dobrze wykszta┼écone i dobrze umi─Ö┼Ťnione (zw┼éaszcza tylne). Na powierzchniach stóp maj─ů modzele. Palce stóp s─ů krótkie. Kloaka zako┼äczona pod┼éu┼╝nym otworem o ┼Ťrednicy 4–5,5 mm. W czasie przebywania na l─ůdzie grzbiet i boki cia┼éa s─ů zwykle czarne, rzadziej ciemnoszare lub ciemnooliwkowe. Na tym tle u niektórych osobników wyst─Öpuj─ů ja┼Ťniejsze plamy o bardzo nieregularnych kszta┼étach i tworz─ůce ró┼╝norodne desenie. Podgardziel, szyjna i brzuszna cz─Ö┼Ť─ç cia┼éa s─ů jaskrawo pomara┼äczowe i pozbawione plam. Linia styku tej barwy z ciemnym grzbietem jest ostro zaznaczona. U dojrza┼éych samców na górnej kraw─Ödzi ogona widoczny jest ┼Ťlad godowego fa┼édu grzbietowego, zabarwionego na ┼╝ó┼éty kolor, u samic za┼Ť brzuszna kraw─Öd┼║ ogona ma barw─Ö jaskrawo┼╝ó┼ét─ů.

Traszka górska

Wyst─Öpowanie

Wyst─Öpuje w ca┼éej Europie ┼Ürodkowej. Najdalej na pó┼énoc wysuni─Öta granica jej zasi─Ögu si─Öga 55 stopni szer. pó┼én. (zasi─Ög obejmuje ca┼é─ů Dani─Ö). Nie wyst─Öpuje na Pó┼éwyspie Skandynawskim. Obszarem jej wyst─Öpowania s─ů wszystkie góry Europy ┼Ürodkowej – Alpy, Sudety i ca┼ée Karpaty oraz Góry ┼Üwi─Ötokrzyskie. Wschodnia granica jej zasi─Ögu przebiega przez Ukrain─Ö. Zasi─Ög górny do 1700 m n.p.m. W polskich Tatrach najwy┼╝sze jej stanowisko znajduje si─Ö w Ma┼éym Stawie Polskim w Dolinie Pi─Öciu Stawów Polskich, wyst─Öpuje do┼Ť─ç licznie w niektórych stawach na Dolinie G─ůsienicowej i w Smreczy┼äskim Stawie.

Jest gatunkiem ziemno-wodnym. W porze godowej spotka─ç j─ů mo┼╝na w zimnych, górskich ┼║ród┼éach, w ró┼╝nej wielko┼Ťci stawkach le┼Ťnych i polnych, szczególnie tych o mulistym dnie, zaro┼Ťni─Ötych rz─Ös─ů wodn─ů lub inn─ů ro┼Ťlinno┼Ťci─ů wodna, w rowach przydro┼╝nych i ka┼éu┼╝ach. Wyst─Öpuje równie┼╝ w stawach i jeziorach tatrza┼äskich. Tam, gdzie brak jest powierzchniowych zbiorników wodnych miejscem godów traszki staj─ů si─Ö z konieczno┼Ťci ka┼╝de, nawet niewielkie ka┼éu┼╝e, koleiny polnych dróg, zakola i rozlewiska ma┼éych rzek. Nie sk┼éada jednak jaj w wodach p┼éyn─ůcych. Po zako┼äczeniu pory godowej opuszcza zbiorniki wodne, przebywaj─ůc na l─ůdzie, ale w ich pobli┼╝u.

Tryb ┼╝ycia

W okresie pobytu na l─ůdzie ┼╝eruje g┼éównie noc─ů, w czasie deszczów równie┼╝ w dzie┼ä. W okresie godów, które sp─Ödza w wodzie, jest aktywna ca┼é─ů dob─Ö. G┼éównym jej po┼╝ywieniem podczas godów s─ů drobne organizmy wodne; skorupiaki, ┼Ťlimaki i larwy owadów wodnych. Na l─ůdzie ┼╝ywi si─Ö d┼╝d┼╝ownicami, ┼Ťlimakami bezskorupowymi, ma┼éymi owadami i paj─ůkami. Zimuje przewa┼╝nie na l─ůdzie, ukryta w rozmaitych ziemnych kryjówkach, lub zagrzebana w ┼Ťció┼éce.

Rozród

Podobnie, jak u wszystkich traszek, dymorfizm p┼éciowy wyra┼║nie wykszta┼écony, szczególnie w okresie godowym, gdy pojawia si─Ö u samców szata godowa. Charakterystyczn─ů cech─ů jest wyst─Öpowanie u samców na grzbiecie niskiego, nieprzerwanego i g┼éadkiego fa┼édu, posiadaj─ůcego po bokach p┼éytkie, pod┼éu┼╝ne rowki. U samicy grzbiet cia┼éa jest p┼éaski. W okresie godowym u samców na brzusznej kraw─Ödzi ogona pojawiaj─ů si─Ö niskie fa┼édy skórne. U samic takie fa┼édy pojawiaj─ů si─Ö na obu kraw─Ödziach ogona: na grzbietowej i na brzusznej. Wargi kloakalne samicy s─ů ma┼ée i p┼éaskie, ró┼╝ni─ůce si─Ö wyra┼║nie wielko┼Ťci─ů od warg kloakalnych samca. Traszka górska posiada wyj─ůtkowo ┼éadne ubarwienia godowe. Dominuj─ůc─ů barw─ů u samców i samic jest wówczas niebieska, cz─Östo o srebrzystym po┼éysku. Rozmna┼╝a si─Ö wczesn─ů wiosn─ů w zbiornikach wody stoj─ůcej. Wcze┼Ťnie rozpoczyna gody, zaobserwowano jej wyst─Öpowanie w wodzie ju┼╝ w pierwszej po┼éowie marca, gdy temperatura wody wynosi┼éa zaledwie 7 stopni Celsjusza. Najcz─Ö┼Ťciej jednak sk┼éada do wody skrzek w maju. W czasie godów samce i samice dobieraj─ů si─Ö parami. Samiec w obecno┼Ťci samicy wykonuje charakterystyczne czynno┼Ťci, podczas których z regu┼éy nie dochodzi do stykania si─Ö partnerów. Samiec sk┼éada spermatofor do wody. Samica podejmuje go i umieszcza w kloace. Zap┼éodnienie jaj nast─Öpuje wewn─ůtrz organizmu samicy. Samica sk┼éada porcjami zap┼éodnione jaja, zwykle luzem, lub w krótkich sznurach po 3 – 7 szt. ┼ü─ůcznie jedna samica sk┼éada oko┼éo 10–150 jaj. Czas rozwoju larw zale┼╝y od temperatury wody. Przy temperaturze 20 stopni Celsjusza larwy traszki górskiej wyl─Ögaj─ů si─Ö po oko┼éo 8 dniach. Ich rozwój larwalny w wodzie trwa od 3 do 4 miesi─Öcy, a wysoko w górach, w stawach o niskiej temperaturze jeszcze d┼éu┼╝ej. Zdarza si─Ö tam cz─Östo zimowanie larw, a tak┼╝e zjawisko neotenii, cz─Östo te┼╝ spotyka si─Ö tam osobniki albinotyczne. W okresie przeobra┼╝enia larwy osi─ůgaj─ů d┼éugo┼Ť─ç 40 – 50 mm. Larwy ┼╝ywi─ů si─Ö drobnymi organizmami wodnymi. Oddychaj─ů za pomoc─ů skrzeli zewn─Ötrznych. S─ů bardzo ┼╝ar┼éoczne i drapie┼╝ne. Zaobserwowano, ┼╝e larwy traszki górskiej umieszczone w s┼éoiku natychmiast usi┼éowa┼éy si─Ö wzajemnie po┼╝re─ç.

Traszka górska

Ochrona

W Polsce podlega ┼Ťcis┼éej ochronie.

Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierz─Öta
Typ strunowce
Podtyp kr─Ögowce
Gromada płazy
Rz─ůd p┼éazy ogoniaste
Podrz─ůd Salamandroidea
Rodzina salamandrowate
Rodzaj Triturus
Gatunek traszka górska
Nazwa systematyczna
Triturus alpestris
(Laurenti, 1768)
Synonimy
  • Ichthyosaura alpestris (Laurenti, 1768)
  • Mesotriton alpestris (Laurenti, 1768)
Kategoria zagro┼╝enia (CzKGZ)
Status iucn3.1 LC pl.svg
najmniejszej troski
Zasi─Ög wyst─Öpowania
Triturus alpestris dis.png
Zobacz też inne Płazy (amphibia):
strona główna| zwierzęta| ogrody zoologiczne w Polsce| parki krajobrazowe w Polsce| przepisy| humor| kontakt